Sáng ngày 9/6/2026, Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) lần thứ ba đã chính thức khai mạc tại Hà Nội. Sự kiện thu hút hơn 600 đại diện, bao gồm các nhà lãnh đạo cấp cao, học giả, giới doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế. Đây cũng là hoạt động đối ngoại đa phương quy mô lớn đầu tiên do Việt Nam đăng cai tổ chức ngay sau Đại hội Đảng lần thứ XIV.
Với chủ đề hướng tới hòa bình, thịnh vượng và lấy người dân làm trung tâm, diễn đàn năm nay được giới chuyên môn đánh giá là cầu nối thực tiễn giúp khu vực chủ động tìm kiếm giải pháp trước những biến động thời đại.
Thách thức thời đại và đề xuất chiến lược từ Việt Nam
Phát biểu tại lễ khai mạc, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã thẳng thắn chỉ ra những thách thức lớn khi cục diện quyền lực, công nghệ và kinh tế toàn cầu đang bị tái định nghĩa sâu sắc bởi trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu số và xu thế chuyển đổi xanh.
Để thích ứng, Thủ tướng đã đề xuất 3 định hướng chiến lược then chốt cho ASEAN tầm nhìn đến năm 2045:
- Chủ động định hình luật chơi: ASEAN cần nâng cao vị thế, đóng góp tiếng nói mạnh mẽ hơn vào việc xây dựng các quy tắc, chuẩn mực quốc tế dựa trên luật pháp.
- Trở thành tâm điểm đối thoại: Thúc đẩy vai trò trung gian hòa giải và hợp tác đa phương vững chắc.
- Kiến tạo trung tâm đổi mới sáng tạo: Chuyển mình từ một mắt xích trung chuyển đơn thuần thành nơi khởi nguồn của các chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng mới.
Đánh giá tích cực từ giới quan sát quốc tế
Nhiều học giả và nhà ngoại giao khu vực đã dành những lời khen ngợi cho sáng kiến tổ chức diễn đàn của Việt Nam:
- Ông Seksan Anantasirikiat (Thái Lan) đánh giá chủ đề của AFF phản ánh trọn vẹn mối quan tâm sát sườn của các bên, từ chính giới đến thế hệ trẻ. Diễn đàn cũng khẳng định năng lực lãnh đạo tiên phong của một “cường quốc tầm trung” như Việt Nam trong thế kỷ 21.
- Nhà phân tích Jaideep Singh (Malaysia) nhận định AFF không dừng lại ở việc mổ xẻ khó khăn mà thực sự là bệ phóng cho nhiều giải pháp thực tế.
- Đại sứ Singapore tại Việt Nam Rajpal Singh nhấn mạnh thông điệp cốt lõi của diễn đàn: ASEAN bắt buộc phải duy trì sự đoàn kết, giữ vững vai trò trung tâm để tự cường vượt qua sóng gió địa chính trị toàn cầu.
Giá trị thực chất của một diễn đàn phi chính thức
Theo Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường, việc Việt Nam kiên trì duy trì AFF qua ba kỳ liên tiếp (từ 2024 đến 2026) là minh chứng cho sự đóng góp trách nhiệm và thực chất đối với sự phát triển chung của khối. Những ý tưởng đổi mới được thảo luận tại AFF các năm trước đã được chắt lọc để đưa vào văn kiện chính thức của các Hội nghị Cấp cao ASEAN. Điều này chứng minh diễn đàn đã hoàn thành tốt vai trò bổ trợ và hiến kế đắc lực cho các tiến trình hoạch định chính sách cấp cao trong khu vực.
